РОБИТА

Ҳиммати баланд обуначилар даврасида

кимсан — Fri, 18 Nov 2022 04:43:46 GMT

Обуна – 2023

Мамлакатимизда 2023 йилнинг биринчи ярми учун обуна давом этмоқда. Республика мақомидаги кўплаб нашрлар қаторида “Жанубий Қозоғистон” газетасига ҳам юртимизнинг барча ҳудудларида обунани расмийлаштириш мумкин.

Шимкент шаҳрининг Сайрам ва Қоратепа даҳаларидаги таълим ва тиббиёт муассасалари, турли корхоналар ва жамоат ташкилотлари, шунингдек, тадбиркорлар ўртасида обунага оид тарғибот-ташвиқот ишлари давом этмоқда. Бу борада пешқадам жамоалар ҳам бисёр.

Жумладан, Нодирхон Имомсидиқов раҳбарлик қилаётган 108-сонли Ҳамза номли мактаб устоз-мураббийлари келаси йил учун биринчилар қаторида 50 дона “Жанубий Қозоғистон” обунасини расмийлаштирдилар. Шунингдек, обунада фаоллик кўрсатган “Жон-болажон”, “Арофат”, “Назира она”, “Гул Астана”, “Жамолой она”, “Сулаймон ота” каби болалар боғчалари жамоаларига алоҳида миннатдорчилик билдирамиз.

111-сонли М. Маметова, 113-сонли Ал Форобий, 112-сонли Б. Содиқов, 110-сонли З. Ҳусанов, 104-сонли Е. Юсупов, 107-сонли Ю. Сарёмий номли, шунингдек, 71-сонли, 109-сонли мактаблар директорлари А. Ниёзов, Н. Жаматов, Ш. Тешебаева, Х. Йўлдошев, Ҳ. Жамолова, Б. Нуралиев, А. Умаралиевлар газетамизнинг нуфузи ва аҳамияти ҳақида тушунтириш ишларини юритиб, йилдаги кўрсаткичга эришиш мақсадида ҳаракат қилишмоқда.

114-сонли “Сайрам” мактабига ташрифим аввалида ушбу масканга ўрин алмаштириш тартиби билан директор этиб тайинланган Гулнара Налибаевани табриклагач, обуна масаласи билан қизиқдик. Жорий йилнинг иккинчи ярмида мактаб устозлари 60 дона газетага обуна бўлишган. “Газеталарга обуна бўлиш ихтиёрий, ҳеч ким мажбур қилинмайди. Бинобарин, ўқитувчилар “Жанубий Қозоғистон газетасини севиб ўқишади. Зеро, устоз – сиёсий янгиликлардан воқиф бўлиши, шунингдек, она тилидаги газетани қўллаб-қувватлаш зарур”, деди у.

Енбекши туманининг Бодом даҳасидаги Муқимий номли мактаб касаба уюшмаси қўмитаси раиси Б. Мирзаҳмедов билан мулоқотимиз самарали бўлди.

Газетамиз жонкуярлари қаторида таниқли тадбиркор, Қозоғистонда хизмат кўрсатган қурувчи Н. Сулаймонов, Шимкент шаҳар маслаҳати депутати Л. Сулаймонов, “AMANAT” партияси “Исфижоб” бошланғич ташкилоти раиси Т. Нишонбоев, шунингдек, “Тассай құс” МЧБ, “Алтын май” МЧБ, “Ҳаёт” клиникаси, “Малика” қандолатчилик корхонаси, Шимкент шаҳар ўзбек драма театри, 12-сонли шифохона, 3-сонли касалхона, “Сарём” ва “Сайрам” ИЧШлари, “Сайрам” ва Ўрта Осиё тиббиёт коллежлари жамоалари ҳам бор.

Нашримиз фидойиси Абдумутал Исроилов ҳам 30 дона газетани маҳалладошлари, қариндош-уруғлари, ошна-оғайниларига мунтазам тарқатади.

Сайрамлик таниқли тадбиркор Санжар Ҳайитматов жорий йилги “Мендан – 20 дона обуна” тадбирида фаоллик кўрсатиб, биринчилар қаторида 20 дона газетага обуна уюштирган эди. У келгуси йил учун ҳам нашримизга обунани давом эттиришини маълум қилди.

Ана шундай ҳиммати баланд тадбиркорлардан бири – “Nigora Rizametova” тикувчилик ва дизайн корхонаси раҳбари Нигора Ризаметовадир. У ҳам жамоаси билан газетамизнинг 20 донасига обуна бўлди.

Шу ўринда шимкентлик меҳнат фахрийси, таниқли ижодкор Файзулла Икромовнинг номини алоҳида таъкидламоқчиман. У ҳар сафар “Мендан – 20 дона обуна” ташаббусини қўллаб-қувватлаб, кўплаб нафақадорларга ибрат бўлмоқда. Ҳиммати баланд обуначиларимизнинг қатори тобора кенгайиб бораётганидан мамнунмиз.

З. МЎМИНЖОНОВ.

“Бирлик бўлмай – тириклик бўлмас”

кимсан — Fri, 18 Nov 2022 04:42:52 GMT

Сайлов – 2022

“Бирлик бўлмай – тириклик бўлмас”, деган ибратли нақл бор. Баракани кўзлаган юрт доим аҳилликни байроқ қилишдан чарчамаган, чарчамайди ҳам. Қозоғистон халқининг муштарак тарихи эгамен элимиздаги бирлик ва жамоат тотувлигининг манбаидир.

Асрлар давомида тақдирнинг талай синовларидан ўтган халқларни бағрига сиғдира олган муқаддас қозоқ замини кўплаб этнос вакилларига қутлуғ макондир. Шунинг учун ҳам бугунги кунда юртда хайрли ишлар бор, ҳамжиҳатлик ва аҳиллик ҳукмрон. Мамлакатимиз Президенти Қозоғистонни Ватаним, деб биладиган турли этнос вакилларининг ўзаро дўстлик ва ҳамжиҳатликда ҳаёт кечириши учун барча шароитларни яратиб бермоқда. Ҳар бир миллатнинг ўз она тилини ўрганиши, урф-одатилари ва анъаналарини янгилаши, шунингдек, маданияти ва адабиётини ривожлантириши борасида ғамхўрлик кўрсатилмоқда. Турли миллат вакиллари юрт фаровонлиги йўлида меҳнат қилиб, эзгу ташаббусларнинг бошида турибди. Улар қаторида Қозоғистонда яшаётган ўзбеклар ҳам эл бирлиги ва тараққиётига ҳисса қўшмоқда.

Давлатимизнинг ажралмас қисми бўлган ўзбек миллати вакиллари ҳамжиҳатликда баракали юрт равнақига ҳисса қўшишни ўзларининг муқаддас бурчи деб биладилар. Қозоғистон халқи Ассамблеясининг бирлик ва тинчликни мустаҳкамлаш йўлидаги сиёсатини қўллаб-қувваатлайдилар. Мен ҳам эл Президентининг бирлик ва ҳамжиҳатликда ҳаёт кечириш борасидаги сиёсатини қўллаб-қувватлаб, фуқаролар орасида тотувлик пойдеворининг мустаҳкам бўлишига ҳисса қўшаётганимдан бахтиёрман. Мен бошқараётган “NiK” корпорациясида 10дан зиёд этнос вакиллари хизмат қилади. Уларнинг ўзаро ҳамжиҳатлигидан, бир оила фарзандларидек бир-бирини ҳурмат қилишидан мамнунман.

Камина Ватанимизда тинчлик ва осойишталикни таъминлаш, элимизни ижтимоий-иқтисодий равнақи йўлида меҳнат қилиб келмоқдаман. Қозоғистонликларга айтарим: тотув бўлайлик, Бош Қомусимизда белгиланганидек ҳаёт кечирайлик, кучли, дунёвий давлатимиз, мамлакатимиздаги барча этнос вакиллари аҳил бўлса, биз ҳар қандай қийинчиликни енгамиз!

Қозоқ халқининг улуғ ёзувчиси Ахмет Байтурсинули: “Билимли бўлиш учун ўқиш керак. Бой бўлиш учун касб керак. Кучли бўлиш учун бирлик керак. Шу “керак”ларнинг йўлида меҳнат қилиш керак”, деб жуда тўғри таъкидлаган. Шундай экан, тинчлик ва ҳамжиҳатлик йўлида, Янги Қозоғистон юксалиши ва тараққиёти йўлида меҳнат қилишдан ҳоримайлик, дўстлар!

2022 йил 20 ноябрда барча ватандошларимни муҳим сиёсий жараён – Қозоғистон Республикаси Президентининг навбатдан ташқари сайловида тўлиқ иштирок этишга чақираман!

Қозоғистонда яшаётган 130дан зиёд миллат ва элат вакилларининг муқаддас чанғароқ остида тотув ва ҳамжиҳатликда ҳаёт кечиришларига тилакдошман!

Бадритдин НИШОНҚУЛОВ,

вилоят маслаҳати депутати, вилоят ўзбек этномаданият бирлашмаси раиси.

Сўзоқдаги қатлиомда миллат муддаосига содиқ бўлган арбоблар

кимсан — Fri, 18 Nov 2022 04:38:03 GMT

Сўзоқдаги қатлиомда миллат муддаосига содиқ бўлган арбоблар

Сўзоқ қўзғолони – қозоқ халқи тарихидаги фожиали саҳифаларидан биридир. Сўзоқдаги қатлиом ҳақида “безориларнинг большевиклар ҳокимиятига қарши жанги, қароқчиларнинг қизил аскарларга қарши қурол ишлатиши, ашаддий ёвларнинг қарама-қаршилиги ва ҳоказо” дея сақланган архивдаги айбловлардан биз бу “оммавий қирғин”нинг асосий сабаб-оқибатларни аниқлай олмаймиз.

Бинобарин, архивларда коммунистик ҳокимиятга қарши ташкилотлар ва гуруҳлар ҳақида анчагина ҳужжатлар сақлангани аниқ. Масалан, Сирдарё вилоят қўмитаси масъул котиби Д. Алиев, ташкилий бўлим мудири И. Мухамедов имзоси билан 1924 йилнинг 16 сентябрида ТЛКЁУнинг Сирдарё вилоятидаги барча уезд ҳамда туман қўмиталарига юборган шошилинчномасида: “...БСБ (Бош сиёсий бошқарма) маълумотларига кўра, вилоятимизда ўзининг ҳаракатлари билан одамларга зарар келтираётган “Хушара” ташкилотининг кичик гуруҳлари бор. Улар, шунингдек, комсомол обрўсини тўкиш, сафларини бузиш учун комсомол ташкилотларига аъзо бўлишга ҳаракат қилмоқда”, дейилган.

“Хушара” атамаси: ху – хулиган (безори), ша – шарлатан, яъни, фирибгар, ра – разбойник (қароқчи) сўзларининг бош ҳарфларидан ташкил топган.

Гуруҳнинг мақсади номиданоқ кўриниб турибди: улар зўравонлик, ўт қўйиш, одам ўлдириш, ичкилик, гиёҳвандлик ва бошқа ножўя ишлар билан шуғулланишади.

Партия ва комсомол олдида ёшларни “Хушара” гуруҳларининг таъсиридан ҳимоя қилиш вазифаси турибди...

Комсомолнинг обрўсига путур етказганларни вилоят партия қўмитасининг рухсати билан бошқаларга ибрат бўлсин деб, ташвиқот мақсадида сиёсий суд қилиш ман этилмайди, бу имкониядан фойдаланиш зарур.

... “Хушара” гуруҳлари билан курашни натижали олиб бориш учун улар ҳақида комсомол ҳамда барча партиясизлар гуруҳида жамоат фикрини шакллантириш керак. Бунинг учун комсомол ва партиясиз ёшларнинг касаба уюшмалари йиғилишларида ушбу масалани кўтариш зарур”, деган сатрлар бор.

Бироқ ўзимиз ҳам жиддий ўйланиб кўрайлик, “Хушара”нинг бу ўзбошимчалиги қаерга олиб боради. Комсомол бўламан, деб шўролар ҳукуматига хизмат қилишга бел боғлаган қозоқни “қиз зўрлади, одам ўлдирди” деб айблаш қанчалик мантиққа тўғри келарди? Дараклардаги “Ёндирди” деган айблов ғалати эмасми? Қолаверса, ичкиликка ружу қўйиб, наша чекадиганлар масаласига келсак, қизилларнинг жиғига тегиб, мамлакатни вайрон қилиб юрган безориларнинг танобини тортиб қўядиган “ҳақиқатпарварларни” маҳаллий аҳоли орасидан эмас, “Шўролар ҳукумати – биз”, деб кўкрак керган келгиндиларнинг орасидан излаш керакдир. Бироқ бир нарса аниқ – бу ҳокимиятга қарши ташкилотнинг енг шимариб ишга киришгани даргумон. Назаримизда, ташкилот фаолият юритди, деган гапнинг ўзи шубҳа уйғотади.

Умуман, Сўзоқ қўзғолонида қони сувдек оққан бегуноҳ халқнинг кўз ёшидан қўрққан, Аллоҳни унутмаган арбоблар ҳам эл орасида оз эмасди. Шулардан бири – Туймебай Қулмухамедов эди. У 1898 йили Арис туманининг Қара Жантақ қишлоғида туғилган. Саводини маҳаллий мактабда чиқаради. 1911 йили онаси вафот этгач, оиланинг ташвиши унинг зиммасига тушади. Сўнгра 1918 йили “камбағал-қашшоқларни қўллаймиз”, деган янги ҳокимиятга ишониб, партия сафига киради ва узоқ йиллар коммунистик тизимга хизмат қилади. 1923 йили Шимкент шаҳар партия қўмитаси йўриқчиси, 1925-1926 йилларда Мақтаарал тумани котиби, вилоят қишлоқ хўжалиги бошқармаси раҳбари вазифасида хизмат қилади. Турли лавозимларни эгаллаган Туймебай Сўзоқ қўзғолонини бостириш, қўзғолончиларга қарши ўқ отишга буйруқ берилгач, қуролланган аскарлар ёвга қарши юриш қилаётгандек Шимол томонга шошилинч жўнатилганда, улар билан бирга туманга бориб, партиявий топшириқни бажаришдан қатъиян бош тортган экан.

Бу ҳақида Туркистон вилоятининг давлат архивида сақланган 1930 йилнинг 26 февралида Сирдарё округ қўмитасининг 90-сонли мажлис баённомасида шундай ёзилган:

“...Бугунги мажлисда бюро аъзолари ўртоқ Қулмухамедовнинг ҳақиқий коммунистларга хос бўлмаган ҳаракатларини муҳокама қилдилар. Унинг партияга содиқ сафдошлари ваҳший тўдалар томонидан отиб ўлдирилганига қарамай, мантиқсиз баҳоналар билан Сўзоққа боришдан бош тортмоқда. Бу – қўрқоқликми ёки ҳокимиятга қарши қасддан қилинган душманликми, ёлғиз ўзига аён. Аниғи, Сўзоқнинг сарғайган даласида синфий душманлар билан қуролли тўқнашув давом этар экан, ўша ҳудудда партия ишини жонлантиради, деб ишонган зиёлимизнинг бу нопок ҳаракатини хиёнат деб баҳолаб, уни имкон қадар тезроқ партия сафидан чиқаришни сўранамиз. Иш шу билан тугамаслиги керак, ишчилар синфининг душманини ОГПУ ходимлари тезда ҳибсга олиб, уни суд орқали жазолаш керак”.

Худди шундай қисматни Сўзоқда оммавий бош кўтарган аҳолининг манфаатини ҳимоя қилди, дея айбланган, 1924 йили июнда Оренбургда ўтган Қозоқ маорифчиларининг илк сеъздида иштирок этган Алашнинг Туркистондаги устуни Мирза Науризбайули ҳам бошидан кечирди.

Мирза Науризбайули 1900 йили Жанубий Қозоғистон вилояти, Қизилқум туманининг 13-сонли қишлоғида дунёга келган. Унинг арбоблик фаолияти Туркистон Республикасидан ташқари Бухоро билан ҳам боғланган. 1921-1922 йилларда Бухорода иш юритувчи, 1922-1924 йилларда Марказий Осиё бўлимининг мудири ҳамда Бухоро Марказий ижроия қўмитаси ҳайъатининг аъзоси, 1924-1925 йилларда Ишчи ер-ўрмон ташкилий бюросининг раиси ва бошқа хизматларни бажарган М. Науризбайули ҳақиқатни гапириб, адолат билан юрса-да, четдан тош отувчилар унинг устидан ариза ёзишдан чарчамаган кўринади. Хусусан, 1930 йилнинг 27 апрелида битилган Есимули Арзимбет исмли фуқаронинг “Мирзанинг шижоати” деб номланган аризасида шундай сатрлар бор: “...Мирза – Мўйинқум туман ижроия қўмитасининг масъул ходими. Мавсум бошланиши вақтида округдан шошилинч юборилган. Шижоат билан келган Мирза Гулаевга жамоалаштириш мавсумини ўтказишга кетади. Шиддат билан ишга киришади. Киришибгина қўймай, ваколат доирасидан четга чиқиб кетади. Оч бўри қўйга ташланганидек, Мирза партия кўрсатмаларига қарамай, меҳнаткашларга бирин-кетин ҳужум қилади. Текканга тегиб, эркак-аёл демай, қарши келганини қамайди, “ҳибсга олади”. Бойга теккан таёқ камбағалларга ҳам тегади, улар ҳам қамалади.

Нима ҳам қилсин, туман ижроия қўмитасининг масъул ходими билан тенг келиш осонми? Қамалганлар қамалиб ётаверади. Туман партия қўмитаси бундан хабар топиб, уни огоҳлантиради, у эса қатағонни янада авжига чиқаради.

Қишлоқдаги меҳнаткаш аёллар тўп-тўп бўлиб кўчага чиқиб, қаршилик кўрсатади. Мирза томонга юришади. Мирза шошиб қолади. Нима қиларини билмай, уйига беркинади, эшикни тамбалайди, милтиғини ўқлайди, тайёрланади. Сўзоқ воқеаси кўзига кўриндими, бошқасими, номаълум. Туман партия қўмитасига “Сўзоқ назоратимизда”, деб хабар жўнатади.

Аёлларнинг келишидан мақсад – Сўзоқ воқеаси каби исённи бошлаш эмас. Мирза қамаган 3 одамни хотинлари сўраб чиқаргандан сўнг, улар тарқалган. Аёллар байроқ кўтариб, Мирзага келади. Мирза сўзини табрикдан бошлайди. Аёллар тарқалади. Шундан сўнг улар тинчланишган.

Шундай вазиятда 12-сонли қишлоқда Левин “артель-ўрта мол ширкати” ташкил қилмоқчи бўлади. Мирза буни эшттиб, “ҳайдаб олиб кел, қама” деб милицияга буйруқ беради. Буйруқ бажарилади. Уни ҳайдаб келишади, қамамоқчи бўлади. Бироқ қамамай, қўйиб юборади.

Яна бир куни Гулаевга қурол-аслаҳа ширкатининг йўриқчиси бориб қолади. Нима бўлади? Уни ҳам қамашади. Жамоалаштиришга раҳбарлик қилишнинг ўрнига қамаш-ҳибсга олиш билан банд бўлади. Шундай қилиб юрганида бу ҳақда хабар туман партия қўмитасига етиб боради, ҳақиқат ошкор бўлади. У бюрода камчиликларини тан олади. Бирозини яширмоқчи ҳам бўлади. Нима қилсин бечора, яширай деса, бўлмайди. Сири ошкора бўлган Мирза Науризбайули хизматдан олиниб, иши партия назорати комиссиясига юборилади. Натижани назорат комиссиясидан кутамиз.

Мирза Науризбаевнинг ҳамтовоқлари ҳам топилиб, судга берилади ва улар 14-сонли қишлоқдан чақирилиб, бир қанчаси ишдан олинди, бирқанчасига хайфсан берилди”.

Шунга қараганда, Сўзоқ қўзғолонида иштирок этганларни оммавий жазолашни бошлаганлар Мирза каби миллат етакчиларини ҳам таъзирини бериш ҳаракатида эдилар. Бу иш бироз шов-шувга сабаб бўлса-да, Сўзоқ қўзғолонида иштирок этганларни ҳимоя қилгани 1938 йилнинг қонли қирғинида қайта кўтарилиб, унга энг оғир жазо қўлланилгани ҳам архив ҳужжатларида аниқ қайд этилган.

Ҳар банданинг ёруғ дунёдаги умри қийинчиликлардан иборат бўлиши табиий. Шу каби қозоқ халқининг тақдири ҳам қил устида қолиб, тор йўл, сирпанчиқ кечувлардан неча бор суринмай ўтганига тарих гувоҳ. Айниқса, Шўролар даврида миллат илдизига болта уришни кўзлаган мустабид сиёсатнинг таъсирини унутиб бўлмайди.

Умуман “зарарли” саналган зиёлиларимиз бесўроқ отилган қишлоқ аҳлини айтмай қўя қолайлик, қозоқ мамлакатининг раҳбарларини, миллат ғами билан яшаган зиёлиларни жазолаш жадал ва аянчли турда олиб борилди. Қатағоннинг энг кучга минган даврида, 1937-1938 йилларда НКВДни бошқарган Залин ва Реденстер ҳам қатағондан қочиб қутулолмадилар. Ўша йилларда қатағондан қирилган қозоғистонликларнинг сони 25 минг нафардан ошган. 1937-1938 йиллардаги қатағонликлардан бошлаб Қозоғистонда 103 минг киши сиёсий айбловлар билан судланса, унинг тўртдан бири “НКВД учлиги” ҳукми, суд ҳукми билан отилган. Сталинча қатағон, айниқса, қозоқ халқига оғир мусибат келтирди. Демограф М. Татимовнинг айтишича, 1937-1938 йилларда “халқ душмани” тамғаси билан отилган қозоқлар фоиз ҳисобида грузинлардан икки, руслардан уч, татарлардан тўрт, ўзбеклардан беш ҳисса кўп бўлган. Элининг ҳурлигини орзу қилиб, армонда кетган Алаш ботирлари, олим, уламо, имом-эшон, шоир-ёзувчилар кўп эди. Қозоқ юрти алоҳида давлат бўлди, лекин камбағаллар қатламидан чиқиб, большевикларга садоқат билан хизмат қилганлар қамоққа олинди. Ҳатто, Мирзоян, Нурпейисов раҳбарлигидаги Марказий қўмита раёсати аъзолари ҳам, Шўролар халқ комиссари Ўраз Исаевга ҳам “халқ душмани” тамғаси босилди. Қалби уйғоқ фуқароларимизга “душман” тамғаси босилиб, судланган ва отишга ҳукм қилинган.

Қозоқ халқини таҳқирланган миллатлар қаторидан чиқариб, бошқа миллатлар билан тенг қиламиз, деб жон куйдирган Алаш арбобларининг 99 фоизи қатағон йилларида отилдилар, лагерларда қийноқларга учраб, ҳаётдан кўз юмдилар. Алашўрдаликлардан ташқари Шўролар ҳокимиятини қўли билан ўрнатган Т. Рисқулов, С. Сейфуллин, Б. Майлин, И. Жансугировнинг ўзи ҳам қатағондан қутула олмай, қатағон алангаси остида қолиб кетди. Социализм даврида жабр кўрган оддий халқни ҳисобламаганда, шундоқ ҳам саноқли бўлган зиёлиларнинг оммавий таъқибга учраши – миллат келажаги учун оғир зарба бўлди.

Улардан бири Шўролар тузумига садоқат билан хизмат қилган Сейитбек Кенбаев эди. У 1897 йили Жанубий Қозоғистон вилоятининг Жанақўрған туманида туғилган. Қишлоқ мулласидан савод ўрганган Сейитбек Шўролар мактабида таҳсил олиб, Москвада ўқийди. Кейинчалик Тимирязев номидаги қишлоқ хўжалиги академиясини имтиёзли тамомлаб, минтақада янги ҳокимиятнинг қанот ёзишига катта ҳисса қўшади.

1930-1934 йилларда Қорақалпоғистон Марказий қўмитасида котиблик қилган Кенбаев туғилган ўлкасига қайтиб, Шимкент шаҳар ижроия қўмитаси раиси вазифасида хизмат қилади. СССР Олий суди Ҳарбий коллегияси 1938 йилнинг февраль-мартида Алмати шаҳрида ўтган сайёр сессиясининг ҳукми ҳам даҳшатли. Мавжуд маълумотларга мурожаат қиладиган бўлсак, 25 февралда 39 одам отиш жазосига ҳукм қилиниб, 26 февралда 37, 27 февралда 41 фуқаро отиб ташланган. Шу бегуноҳ қурбонлар рўйхатининг 18-сатрида Кенбаев Сейитбекнинг номи ҳам бор.

1937 йилнинг ёзида оммавий қатлларда кўп жафо чеккан Кенбаевнинг устидан ариза ёзганларнинг орзуси амалга ошиб, у НКВДнинг кўзига тушади ва “халқ душмани” сифатида унга қуйидаги айбловлар қўйилади:

“...Душманлигини яшириб, юқори мансабга эришган Кенбаев 1933-1934 йилларда ўз ҳкумронлигидан фойдаланиб, билганини қилган, жумладан, ёрдам тариқасида кўпчиликка берилган озиқ-овқатни талон-тарож қилган. Сахийлиги жўшиб, давлатнинг дон-дунларини очликдан қийналган бойларга тарқатган. Партиявий ҳушёрликни йўқотганларнинг барчаси қатъий жазога тортилиши керак. Шунингдек, миллатчилик уясини очган Кенбаев шаҳар Шўросига раҳбарлик қилганида масъул лавозимларга ўзига ён босувчиларни тайинлаб, ваколатини суиистеъмол қилган. Масалан, ўша пайтда Шўроларга қарши ўқ отиб, Сўзоқ қўзғолонида иштирок этган Дауитбаев деган қони бузуқ одамни шаҳар кенгашига ишга олди. “Бунинг нима?” деганларга эътибор бермай, тушунтирмасдан, анча вақтгача “хавфли кадрдан” воз кечмади. Ниҳоят, қайта-қайта аризалар ёзилгач, Дауитбаевни “ўз аризасига кўра ишдан кетди”га чиқариб, бу ишнинг ҳам охирини чўзиб юборди”.

Бу ҳам етмагандек, шаҳар кенгашининг қарорини қалқон қилиб, Сўзоқ қўзғолонида иштирок этган бойнинг ўғли Жақсилиқов деган яхшилиги йўқ “душман фарзандини” шаҳар суғурта кассаси мудири этиб тайинлайди. Юрган йўлини билдирмайдиган, ортида ҳеч қандай из қолдирмайдиган “контра” Кенбаев “хўп, тақсир”лаб, айтганидан чиқмайдиган ходимлари Макаров, Тилегенов, Бобохонов каби хизматкорларига олдиндан тайёрлаган ижобий тафсифномаларга имзо қўйдириб, Жақсилиқовнинг виждони тоза, деб “сузги”дан ўтган малакали мутахассис сифатида кўрсатишга уринди. Бироқ ёлғоннинг умри қисқа. 1937 йилнинг февралида Жақсилиқов, ниҳоят ҳибсга олинди. Миллатчи-қўпорувчи ташкилотга куч-қувват берувчилар ҳаммасининг жазога тортилгани тўғрисида жойлардан хабарлар келганига қараганда Кенбаевнинг ҳам куни битишига оз қолган, шекилли...”, дея Шимкент шаҳар ижроия қўмитаси раисини асоссиз айблаган махфий ҳужжатларни ваколатли органларга юбориб, Жанубнинг илғор фикрли арбобини ўққа дучор этади. Ачинарлиси, Кенбаевнинг ортидан эргашган олти нафар жигари ҳам қатағонга учраб, қурбон бўлган.

Сўз заргари Ғабит Мусирепов: “Адолатга хиёнат қилмаслик керак”, деганидек, Сўзоқ қатлиомининг сири очилаётган бугунги эркин даврда Шўролар Қозоғистони тарихига янгича муносабат шаклланиб, халқ қўзғолонига чинакам баҳо берилмоқда. Демак, Сейитбек Кенбаев каби келажак учун гавдасини ўққа тутган миллат фардзандларини авлодларга танитишда бир ёқлама ёндашув бўлмаслиги керак. Буюк Дала тарихи –авлодларга доимо намуна, миллатга – хазина.

Г. ШАРДАРБЕКОВА,

“Туркистон вилояти ижтимоий-сиёсий тарихининг давлат архиви” ДКК раҳбари, вилоят сиёсий қатағон қурбонларини тўлиқ оқлаш бўйича ишчи гуруҳ етакчиси.

М. ЕГЕМБЕРДИЕВА,

бўлим раҳбари.

Табрикнома

кимсан — Fri, 18 Nov 2022 04:37:22 GMT

Сайрам тумани,

Қорабулоқ қишлоғи

Меҳринисо ШОМУРОДОВАга!

Қадрли бувижон! Сизни таваллуд айёмингиз билан қутлаймиз! Сиз хонадонимизнинг кўрки, оҳанграбоси, қуёши, ойи, доно маслаҳатчиси, ҳар ишда қўллаб-қувватловчи дуогуйи ва етакчисисиз.

Ҳаёт йўлингиз барчамизга ибрат ва намуна. 6 нафар фарзандни оқ ювиб, оқ тараб, эл корига ярайдиган муносиб шахслар қилиб вояга етказдингиз. Меҳрибон она, вафоли ёр, саранжом келин, саришта қайнона бўлдингиз.

Узоқ йиллар маориф соҳасида хизмат қилиб, ёш авлодга таълим-тарбия беришдек шарафли ва масъулиятли вазифани адо этдингиз. Сизнинг панд-насиҳатларингиз, ўгитларингиз ҳаётда тўғри йўл танлашимизда асқотмоқда. Шукурки, бугунги кунда фарзандлар ва невараларингиз ардоғида кексалик гаштини сурмоқдасиз.

Қутлуғ кунда Сизга узоқ умр, мустаҳкам соғлик тилаймиз! Келгусида эвараларнинг ҳам роҳатини кўриш насиб этсин, деймиз.

Оила аъзолари номидан: Сарварбек ва Муниса.

Фидойи устоз-мураббий 60 ёшда

кимсан — Fri, 18 Nov 2022 04:36:28 GMT

Қутлов

Услубиятчи-устоз, таниқли спорт мураббийси Шуҳрат Эрматов (тасвирда)нинг Шимкент шаҳрининг Сайрам даҳасидаги Ю. Сарёмий номли мактаб гимназиясида, шунингдек, 12-сонли спорт мактабида фаолият юритиб келаётганига 34 йилдан ошди.

У Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия институтида таҳсил олиб, меҳнат фаолиятини Гулистон шаҳрида бошлаган. Устознинг шогирдлари волейболдан республика, вилоят ва шаҳар миқёсида ўтган турли мусобақаларда ғолиб ва совриндорлар бўлишган.

Шуҳрат ака касбининг фидойиси, шунингдек, вазифа ва топшириқларга масъулият билан ёндашувчи юқори малакали мутахассис сифатида ҳамкасбларининг ҳурматини қозонган.

Шу кунларда 60 ёшини қаршилаётган Ш. Эрматовга мустаҳкам соғлик, узоқ умр, оилавий хотиржамлик, устозлик фаолиятига муваффақият ва омад тилаб қоламиз!

12-сонли спорт мактаби жамоаси.

Биздан ўрнак олинг

кимсан — Fri, 18 Nov 2022 04:34:48 GMT

Биздан ўрнак олинг

“Жанубий Қозоғистон” газетасига обуна бўлдингизми?

Она тилимизда давлатимизнинг дўстлик, тинчлик, тотувлик, тараққиёт сиёсатини 31 йилдан буён тарғиб этаётган қадрдон нашр – “Жанубий Қозоғистон” вилоят ижтимоий-сиёсий газетасига обуна давом этмоқда. Расмий янгиликлар, таълим-тарбия, ҳаётий ҳикоя, сермазмун мақола, тарих ҳамда илмдан хабардор этувчи ушбу нашрнинг муштарийлари сони йилдан-йилга ошмоқда. Менинг фаол тарғиботим билан турли соҳаларда меҳнат қилаётган қадрдон дугоналарим – Сайёра Қосимова, Гулчеҳра Эшметова, Муборак Абдурахмонова, Раяна Қосимова, Барно Абенова, Ойдин Исоқовалар (тасвирда) келаси ярим йилликка “Жанубий Қозоғистон” нашрига таҳририят билан шартнома орқали обуна бўлишди. Вилоятимиздаги барча ҳамюртларимни ушбу хайрли ишда фаол иштирок этишга чақираман.

Гулбаҳор САТТОР қизи,

Туркистон шаҳри.

Шон-шуҳрат меҳнатдан келади

кимсан — Fri, 18 Nov 2022 04:34:07 GMT

Обуна – 2023

ҚР Президенти Қ. Тўқаев Фармони билан Республика куни арафасида Туркистон шаҳридаги марказий шифохонанинг бир гуруҳ ходимлари юксак мукофот – “Денсаулық сақтау ісінің үздігі” кўкрак нишони билан тақдирланди.

Шифохона раҳбари Райимбек Тасирбаев юксак мукофотлар билан ҳамкасбларини муборакбод этди.

Мукофотланганлар орасида доимий жамоатчи обуначимиз, тоифали, тажрибали шифокор Шуҳрат Юсупов (тасвирда) – марказий болалар шифохонаси бўлим мудираси Женискул Раева, ушбу бўлимнинг кардиологи Зубайда Матқосимовалар ҳам бор (тасвирда). Мукофотлар муборак, қадрли шифокорлар!

Элга хизмат қилиб эъзоз топган Шуҳрат Собиржон ўғли 2014 йили Қарноқ қишлоғининг 2000 йиллик юбилейини ўтказишдаги фаол иштироки учун “Қарноқ 2000”, 2017 йили «Денсаулық», 2018 йили эса самарали меҳнатлари учун «Алтын дәрігер» кўкрак нишонлари билан тақдирланган. Ш. Юсупов падари бузруквори, газетамизнинг энг жонкуярларидан бири, Қарноқ қишлоғига самарали раҳбарлик қилган Кентов шаҳрининг фахрий фуқароси Собиржон Юсуповнинг анъанасини давом эттириб, жорий йил 14 май куни Шимкентда ўтган “Жанубий Қозоғистон” вилоят газетаси ададини ошириш мақсадида ўтказилган зиёли фаоллар анжуманида иштирок этиб, 20 нусха обунага ҳомийлик қилмоқда. Авлодлар бирлиги ворисдошлиги анъанасига кўра, Шуҳрат Собиржон ўғлининг иқтидорли фарзанди Дилмурод ҳам ота изидан бориб шифокорлик соҳасини танлади. Ленинград шаҳридаги тиббиёт институтини аъло баҳоларга тамомлаб, бугунги кунда қадрдон Туркистон шаҳридаги “Талғат” клиникасида меҳнат қилиб, беморларга саломатлик улашмоқда. Эл саломатлиги йўлида тер тўкаётган доимий обуначиларимиз – қадрли шифокорларга сиҳат-саломатлик, янги зафарлар тилаб қоламиз..

Ш. МАДАЛИЕВ.

Янги Иқондаги муштарийларимиз янгиликка ташна

кимсан — Fri, 18 Nov 2022 04:33:21 GMT

Обуна – 2023

Янги Иқондаги муштарийларимиз янгиликка ташна

“Жанубий Қозоғистон” вилоят ижтимоий-сиёсий газетаси бош муҳаррири Алишер Сотволдиев, ўринбосари Муроджон Абубакиров ҳамда Эски Иқондаги 20 дона обунага ҳомий жонкуяримиз Ирисқул Аббосовлар ҳамроҳлигида Саврон тумани Янги Иқон қишлоқ ҳокимлигига ташриф буюрдик. Қишлоқ ўзбек этномаданият бирлашмаси раиси Ўсар Неъматуллаев, жамоатчи мухбиримиз Олим Қосимов билан биргаликда қишлоқ ҳокими Тоҳир Абдаев ҳузурида обуна масаласини муҳокама қилдик. Т. Абдаев Саврон тумани ҳокимлиги ташкилотчилигида ўтган республика миқёсидаги тадбирларда фаол иштирок этганини айтди. У 2023 йилнинг биринчи ярмига шахсан ўзи ҳамда ҳокимлик аввалгидек 70 дона “Жанубий Қозоғистон” газетасига обунани зиммасига олиб, жонкуярлик танитди. Келгуси йилнинг биринчи ярмида Ўсар Неъматуллаев 40, Олим Қосимов 20, Бобожон Ёқубов 15 дона обуна билан ҳисса қўшадиган бўлди.

Аблайхан Қурманбеков раҳбарлигидаги Улуғбек номли мактаб жамоаси кутубхоначи Аяжон Исмоилованинг саъй-ҳаракатлари билан 100 дона газета олишда давом эттирадиган бўлди. Улуғбек номли мактабда танаффус учун қўнғироқ чалиш ўрнига дўмбира наволари янграётгани эътиборга лойиқ.

“Дарын kz” ҳамда “Жаңа Иқан” янги мактаблари жамоалари ҳам 50 донадан обунани расмийлаштиришди.

Таъкидлаш жоизки, 2022 йилнинг иккинчи ярмида Туркистон, Саврон ва Кентов ҳудудлари почта алоқа бўлими орқали обуна бўладиган муштарийларимиз сони 1500дан зиёд камайиб кетди. Ойлик, нафақа миқдори муттасил кўтарилиб бораётган, эл фаровон ва тўқ замонда она тилимиздаги давлат сиёсатини тарғиб этувчи қадрдон нашрни қўллаб-қувватлаш барчамизнинг муқаддас фуқаролик бурчимиз эканлигини унутмайлик, азизлар!

Ш. МАДАЛИЕВ.

БИЗЛАР ҚОНДОШМИЗ - СЕН ВА МЕН

кимсан — Mon, 13 Aug 2018 11:58:49 GMT

БИЗЛАР ҚОНДОШМИЗ - СЕН ВА МЕН
Қондош, қариндош, дўстлик, биродарлик. Бу дилга яқин ва нақадар ёқимли сўзлар! Буларнинг замирида олам- олам маъно мужассам. Инсон томиридан оқаётган қон ака - ука, опа - сингилларни дунёга келтиради. Шунинг учун ота - боболаримиз барча қариндош -уруғларини “қондошларим, жигарларим” деб атаб келганлар.

Инсон бошига бирон фалокат тушса ёки қуфончли дақиқалар юз берса, қон -қариндошлар, ошно- биродарлар билан бўлишади. Демак, улар шодлигига шерик, дардига дардкаш бўлиб, ғам юкини кўтаришда елкадош бўладилар.

Халқимизда “Куч - бирликда”, “Дўст бошга кулфат тушганда билинади” деган пурҳикмат мақоллар мавжуд. Аслида олганда, бу ёруғ дунёда яшаётган, мусаффо ҳаводан нафас олаётган жамики инсонлар, хоҳ оқ танли, хоҳ қора танли бўлишидан қатъий назар, улар қондошдирлар. Улар миллатидан, ирқидан, динидан фарқланса-да, тенг ҳуқуқли бўлиб, билим олиш, даволаниш ва дам олишга ҳақлидирлар.

Мен, сен, у - аслида бир бирига қондош, яқин, сирдош бўлиб сингиб кетсагина, орадан ажратиш, камситиш каби нуқсонлар кўтарилади. Орада қайноқ меҳр, яқинлик туғилади. Уларнинг диллари, тиллари бир мақсадни кўзлайди, ўзаро маслакдош бўлиб, олий чўққилар сари интилади ва уни забт этади. Бунинг учун ўзаро ишонч, оқибат керак. Дунёдаги кўп давлатлар дўстлик, қон қариндошлик орқали кўп муаммоларни ҳал этмоқдалар, ўзаро ёрдам қўлини чўзиб, ҳамкорлик олиб бормоқдалар, турли шартномаларга қўл қўйиб, тинчлик учун курашмоқдалар.

Қондошлик ҳақида гапирар эканман, устозимнинг бир ҳикояси эсимга тушди. Унинг айтишича, 8 - синфда ўқиётганида “Артек” лагерига жўнатилган экан. Шунда бехосдан бировга қаттиқ урилиб шикаст ебди ва касалхонага тушибди.

Шу заҳоти унинг ёнида турган Иссиқкўлдан келган Галя исмли рус қизининг юраги санчиб, касалхонага тушибди. Қаранг, Сочида турган икки Қирғизистон қизлари ватандошлиги, қондошлиги туфайли бирининг дардини иккинчиси танасида ҳис этиб, ўзи ҳам оғриб қолибди. Биз мактабимизда тез - тез дўстлик мавзусида тренинг, баҳслар ва мунозара дарслари ўтказамиз.

Бизнинг қишлоғимизда ўзбек, рус, татар, қирғиз, тожик, турк ва башқа миллат вакиллари аҳил ва иноқ яшайдилар.Ҳеч қачон фарқлаш, камситиш бўлмаган. Чунки биз ягона оила фарзандларимиз. Бир биримиздан ўрганамиз, ёрдам қўлимизни чўзамиз. Орамизда ҳамжиҳатлик, дўстлик барқарор бўлса, ҳеч қандай куч бизларни енголмайди.

Шаҳло Тўпчиева.

БИР ЖОНУ БИР ТАНМИЗ

кимсан — Mon, 13 Aug 2018 11:56:31 GMT

БИР ЖОНУ БИР ТАНМИЗ
Қадимдан мамлакатимиздаги барча халқлар иноқ ва аҳил яшаганлар. Биз биламизки, қадимдан ўзбек, қирғиз, тожик, козоқ, турк, татар бир ватанда, бир мамлакатда яшаганлар. Уларнинг кўриниши, чеҳраси, тиллари, удумлари бир -бирига ўхшаш бўлган. Улар ўзларини қариндош деб билганлар.

Дарҳақиқат, инсонлар ўртасидаги дўстлик, биродарлик алоқалари қадим - қадимдан халқимиз томонидан улуғланиб келаётган фазилатдир. Дўстлик туфайли эл- юрт тинч ва обод, халқлар фаровон яшаган.

Халқлар дўстлигининг улуғворлиги шундаки, ҳар бир халқ ўзига хос ажойиб ва гўзал анъаналари билан бир - бирини бойитади, ҳаётини гўзаллаштиради. Айниқса дўстликни эъзозлайдиган давлат бошлиқлари бўлса, нур устига аъло нурдир. Бундай олижаноб ҳукумат бошлиқлари халқлар ўртасида дўстлик ва тинчлик ниҳолини экаётган бирдамлик боғини яратаётган боғбонлардир.

Бизнинг Қирғизистон деб аталмиш мамлакатимизда турли миллат вакиллари иноқ яшайдилар. Айниқса, бизнинг Ч.Айтматов номли 69- ўрта мактабимизда ҳам ўзбек, уйғур, қирғиз, озарбайжон, турк каби миллат вакиллари ўқийдилар. Уларнинг мақсади, дили ҳам жуда яқин. Улар билан биз дўстона яшаймиз, ўқиймиз. Айниқса, тўрт йилдан бери мактабимизда 7 апрел куни “Қирғизистон гулдастаси” номли халқлар дўстлиги фестивали ўтказилмоқда. Бу анжуман турли миллат халқларининг удумлари, санъатини ўрнатишга қизиқишимизни орттиради. Ҳар йили бу фестивални жуда катта тантана ва байрам сифатида нишонлаймиз. Мактабимизга кўплаб меҳмонлар келади.

Бу байрамда гўзал диёримиз бўлмиш Қирғизистонда яшаётган ўзбек, қирғиз, уйғур, тожик, украин, корейс, рус, қозоқ, немис, татар, турк халқларининг кийими, урф одати, санъатини кўрсатамиз. Ҳатто уларнинг таомларидан ҳам намуна сифатида намойишга қўямиз.

Бу байрам орқали руҳимиз кўтарилади. Барча халқларга меҳр- муҳаббатимиз, ҳурматимиз янада ортади. Дўст бошга кулфат тушганда синалади. Ӯтган йили Ӯшда, айниқса Нурек қишлоғида зилзила бўлиб, анча уйлар вайрон бўлди. Кўплаб оилалар уйсиз, бошпанасиз қолди. Лекин дўстларимиз томонидан ёрдам оқими кела бошлади.

Ҳатто чет эллардан, Америкадан ҳам ёрдам келди. Тиббиёт ходимлари, қурувчилар ёрдам қўлини узатдилар. Айниқса, ҳаво совуқ бўлгани учун ўтин, кўмир, озиқ- овқат, иссиқ кийимлар тарқатилди. “Дўстлик, тинчлик таянчи”. Бунинг учун барчамиз иноқ бўлиб, бир тану бир жон бўлиб курашмоғимиз керак. Гўзал диёримизни обод қилиш бизнинг қўлимизда. Бунинг учун барча корхоналарни ишлатиб, қишлоқ хўжалигини ривожлантирмоқ керак. Бунинг учун давлат раҳбарлари бағри кенг, доно, адолатпарвар бўлишлари лозим. Донишманд, заковатли инсонийлик ҳисси бор экан бизда, дўстлигимиз абадий, тинчлигимиз барқарор бўлади.

Одина Холматжон қизи.